„Ja, deprawator” Józef Hen

690302-352x500Autor: Józef Hen, tytuł: Ja, deprawator, wydawnictwo: Sonia Draga, liczba stron: 404, data premiery: 17 października 2018 r.

Tytuł recenzji: Stary skryba z Alei Ujazdowskich

Powiedzieć o człowieku w sędziwym wieku, że jest krynicą mądrości, to jakby nic nie powiedzieć. Józef Hen, którego zasług dla sztuki i kultury polskiej nie sposób policzyć, występuje w swych zapiskach nie tylko w charakterze świadka odległych czasów, ale również w roli kronikarza magmowatej współczesności. W dzienniku pt. Ja, deprawator, obejmującym lata 2016-2018, autor daje się poznać jako uroczy człowiek bez cienia megalomanii, czynny uczestnik życia literackiego pozostający nadal w doskonałej kondycji intelektualnej, a także jako komentator rzeczywistości obdarzony nieokiełznanym talentem gawędziarza i polemisty. Zwykle z podziwem pisze się o przedwojennych rocznikach i tym razem nie będzie inaczej ­– autobiograficzne pisarstwo Hena znamionuje bowiem niespotykana kultura języka, dyscyplina myślowa, a także dyskretny i dojrzały humor. Czytaj dalej „„Ja, deprawator” Józef Hen”

Reklamy

„Szklany klosz” Sylvia Plath

706469-352x500.jpgAutor: Sylvia Plath, przekład: Mira Michałowska, tytuł: Szklany klosz, tytuł oryginału: The Bell Jar, wydawnictwo: Marginesy, liczba stron: 344, data premiery: 23 stycznia 2019 r.

Tytuł recenzji: Życie pod kloszem – kiedyś i dziś

Tę ideowo zaangażowaną powieść, której fabuła inspirowana jest biografią pisarki, tuż po ukazaniu się okrzyknięto mianem kultowej i ponadczasowej. Szklany klosz jest dziełem obrosłym nimbem tajemnicy, bo zaledwie miesiąc od wydania tego utworu autorka, Sylvia Plath, popełniła kolejną, tym razem udaną próbę samobójczą. Poetka zawarła w tym feministycznym manifeście postulaty, które doczekały się pełniejszej artykulacji w pracach działaczek związanych z feminizmem drugiej fali, a więc: sprzeciw wobec tradycyjnych ról kobiecych, wyzwolenie seksualne i dostęp do antykoncepcji oraz prawo do samorealizacji. Już od 1963 roku na tym tekście wychowały się pokolenia dziewcząt wchodzących w dorosłość, a więc rozwścieczonych buntowniczek, którym marzyło się poluzowanie obyczajowego gorsetu i które wymachiwały pięściami w stronę strażników patriarchalnego porządku społecznego. Wznowienie tej rewolucyjnej powieści stanowi zaproszenie do zrewidowania dotychczasowych odczytań oscylujących wokół warstwy ideologicznej. Tylko ponowna lektura może przynieść odpowiedź na pytanie, czy Szklany klosz aby na pewno przetrwał próbę czasu. Czytaj dalej „„Szklany klosz” Sylvia Plath”

„Morze o poranku” Margaret Mazzantini

702941-352x500Autor: Margaret Mazzantini, przekład: Alina Pawłowska-Zampino, tytuł: Morze o poranku, tytuł oryginału: Mare al mattino, wydawnictwo: Sonia Dragaliczba stron: 131, data premiery: 16 stycznia 2019 r.

Tytuł recenzji: O tym, jak morze grobem się stało

Minipowieść Margaret Mazzantini na pierwszy rzut oka zdumiewa kwiecistym stylem i plastycznością wizji. To wrażenie wywołuje poetycka narracja ukazująca życie na pustyni w magicznej, baśniowej tonacji. Po pięknej introdukcji narrator niespodziewanie zdmuchuje ten domek z kart i uderza w bardziej dramatyczną nutę. Do harmonijnego świata wdziera się bowiem wojna, naruszając dotychczasowy porządek rzeczy. Jeśli więc świat przedstawiony wydaje się piękny dzięki natężeniu środków wyrazu artystycznego, to jest to piękno pozorne i zwodnicze; pod jego powierzchnią kryje się wtórność przedstawień będąca konsekwencją obiegowej wiedzy o świecie, powstałej w zetknięciu choćby z fotografiami epatującymi przemocą, bólem i bezradnością. O tym, że Morze Śródziemne stało się masowym grobem dla uchodźców, przekonywać nikogo nie trzeba, ale fakt ten nie przeszkadza Mazzantini w wyważaniu otwartych drzwi. Czytaj dalej „„Morze o poranku” Margaret Mazzantini”

„Berta Isla” Javier Marías

693460-352x500Autor: Javier Marías, przekład: Tomasz Pindel,  tytuł: Berta Isla, wydawnictwo: Sonia Draga, liczba stron: 560, data premiery: 3 października 2018 r.

Tytuł recenzji: Rozstania i powroty

Powieści Javiera Maríasa zdążyły się już zadomowić na półkach polskich czytelników w pierwszej dekadzie XXI wieku. Estymy temu hiszpańskiemu pisarzowi i eseiście przydają liczne wyróżnienia oraz nominacja do najbardziej prestiżowej nagrody literackiej na świecie. W obliczu poczytności Maríasa nie dziwi więc fakt, że wierni czytelnicy niecierpliwie zacierają ręce przed premierą każdej kolejnej książki prozaika z Madrytu, mimo że nie są to intensywnie nagłaśniane przez media wydarzenia literackie.

Berta Isla to gorzka historia o miłości, opowiedziana bez patosu i taniego sentymentalizmu, a do tego misternie skonstruowana jako dwugłos narracyjny z rozmaicie rozłożonymi proporcjami i akcentami fabularnymi. Czytaj dalej „„Berta Isla” Javier Marías”

„Zaklinacz deszczu” Jiri Hájíček

705630-352x500Autor: Jiri Hájíček, przekład: Dorota Dobrew, tytuł: Zaklinacz deszczu, tytuł oryginału: Dešťová hůl, wydawnictwo: Książkowe Klimaty, liczba stron: 313, przybliżony czas premiery: grudzień 2018

Tytuł recenzji: Zaklinanie, czarowanie tego bytu – człowieczego

Poruszana w Zaklinaczu deszczu Jiriego Hájíčka problematyka tożsamościowa może wydać się co niektórym dziwnie znajoma dzięki wyszczególnieniu spektrum problemów, z którymi mierzą się ludzie aspirujący do lepszego życia. Ten iluzoryczny efekt podobieństwa zawdzięczamy Zbynkowi z Czeskich Budziejowic – bohaterowi będącemu doskonałym przykładem człowieka ponowoczesnego z jego codziennymi zgryzotami i tęsknotami. Nie będzie nadużyciem stwierdzenie, iż może on uchodzić za środkowoeuropejskiego everymana skrojonego na miarę naszych czasów. Mężczyzna ten boryka się z wypaleniem zawodowym i poczuciem nieprzystawalności do świata, choć na ogół sprawia wrażenie człowieka twardo stąpającego po ziemi. Czytaj dalej „„Zaklinacz deszczu” Jiri Hájíček”

„Znajomy świat” Hwang Sok-Yong

698056-352x500Autor: Hwang Sok-Yong, przekład: Beata Kang-Bogusz, tytuł: Znajomy świat, tytuł oryginału: Natikeun Sesang, wydawnictwo: Sonia Draga, liczba stron: 208, data premiery: 21 listopada 2018 r.

Tytuł: Praca, która hańbi

Niewiele wiem o literaturze koreańskiej, czy może szerzej – azjatyckiej, ale w spotkaniu z literackim orientem zawsze kryje się coś kuszącego. Prawdopodobnie odbiorcę kusi perspektywa zetknięcia się z egzotyką, odmiennym postrzeganiem świata i w jakimś sensie ożywczą artystycznie wizją. Mimo wstępnie rozbudzonych oczekiwań, trudno jednak dopatrywać się w Znajomym świecie Hwanga Sok-Yonga inności rozumianej jako coś kulturowo obcego, a przez to wymykającego się horyzontom naszej praktyki życiowej.  Świat przedstawiony w tej koreańskiej powieści okazuje się bowiem zaskakująco nam bliski, jeśli tylko popatrzymy na fabułę przez pryzmat problemów o cywilizacyjnym zasięgu. Taki sposób widzenia tekstu umożliwia nam ekokrytyka biorąca pod lupę relacje między literaturą, czyli wytworem człowieka, a środowiskiem i jego bieżącymi problemami bądź prognozowanymi zagrożeniami. Czytaj dalej „„Znajomy świat” Hwang Sok-Yong”

„Pepiki. Dramatyczne stulecie Czechów” Mariusz Surosz

682038-352x500.jpgAutor: Mariusz Surosz, tytuł: Pepiki. Dramatyczne stulecie Czechów, wydawnictwo: Czarne, liczba stron: 375, data premiery: 17 października 2018 r.

Tytuł recenzji: Czeska historia najnowsza w pigułce

O  naszych południowych sąsiadach wiemy niewiele lub zgoła nic. To wystarczy, by Czesi budzili w Polakach fascynację, odrazę lub obojętność. Jedni wzorem Mariusza Szczygła mienią się czechofilami, drudzy nie mogą wybaczyć czechosłowackiemu prezydentowi Emilowi Hasze kolaboracji z III Rzeszą, a jeszcze inni na samą myśl o Czechach wzruszają ramionami. Ten wieloletni opór wobec przełamywania uprzedzeń i stereotypów narodowych skutkował reporterską posuchą. Trudno się zatem dziwić, że w latach osiemdziesiątych Mariusz Surosz, autor Pepików. Dramatycznego stulecia Czechów, nie pałał zbytnim entuzjazmem na wieść, że pod jego nieobecność na proseminarium magisterskim z historii tematy zostały podzielone, a jemu w udziale przypadło zgłębianie relacji polsko-czeskich. Czytaj dalej „„Pepiki. Dramatyczne stulecie Czechów” Mariusz Surosz”

„Pod podszewką. Prawdziwy wizerunek pisarza” Sylwia Stano, Zofia Kraszewska

694455-352x500Autor: Sylwia Stano, Zofia Kraszewska, tytuł: Pod podszewką. Prawdziwy wizerunek pisarza, wydawnictwo: Marginesy, liczba stron: 392, data premiery: 14 listopada 2018 r.

Tytuł recenzji: Literat też człowiek – ubrać się musi

Są takie rzeczy, o których nie śniło się filozofom i teoretykom literatury. Do takich rzeczy moglibyśmy zaliczyć zbiór przemyśleń najbardziej wziętych polskich literatów na temat mody i kreowania wizerunku osobistego. Jakiś czas temu Sylwia Stano i Zofia Kraszewska skrzyknęły twórców i komentatorów literatury do przedsięwzięcia wydawniczego pt. Pod podszewką. Prawdziwy wizerunek pisarza. Każdy bohater tekstu został przepytany o swoje preferencje odzieżowe, aby następnie puścić wodze fantazji i zaprojektować strój lub pojedynczy element garderoby z pomocą Justyny Ołtarzewskiej. Całości dopełniają fotografie portretowe Michała Jaworskiego. Ten „literacki pudelek” z pewnością przyprawiłby Rolanda Barthesa o koszmary. Czytaj dalej „„Pod podszewką. Prawdziwy wizerunek pisarza” Sylwia Stano, Zofia Kraszewska”

„Odnaleźć sisu. Fiński sposób na szczęście przez hartowanie ciała i ducha” Katja Pantzar

694632-352x500 (1).jpg

Autor: Katja Pantzar, przekład: Magdalena Rabsztyn-Anioł, tytuł: Odnaleźć sisu. Fiński sposób na szczęście przez hartowanie ciała i ducha, tytuł originału: Finding Sisu: In Search of Courage, Strength and Happiness the Finnish Way, wydawnictwo: WUJ, liczba stron: 208, data premiery: 25 października 2018 r.

Tytuł recenzji: Fińska recepta na endorfiny

Moda na kraje nordyckie zatacza coraz szersze kręgi. Przejawem tego utrzymującego się od kilku lat trendu są publikacje dedykowane nieprzetłumaczalnym idiomom, w których kumulują się nawyki myślowe i postawy mieszkańców Północy wobec rzeczywistości. Wydawać by się mogło, że fińskie sisu stoi na straconej pozycji w starciu ze szwedzkim lagom i duńskim hygge, Przecież nie trzeba zbytnio się natrudzić, aby wzorem Duńczyków urządzić przytulne mieszkanie. Łatwo też wykrzesać z siebie zapał neofity w kwestii szwedzkiego minimalizmu. Jednak założenia sisu mogą okazać się trudne do realizacji w codziennym życiu. Czytaj dalej „„Odnaleźć sisu. Fiński sposób na szczęście przez hartowanie ciała i ducha” Katja Pantzar”

„Brakująca połowa dziejów” Anna Kowalczyk

698728-352x500Autor: Anna Kowalczyk, tytuł: Brakująca połowa dziejów. Krótka historia kobiet na ziemiach polskich, wydawnictwo: W.A.B., liczba stron: 414, data premiery: 14.11.2018r.

Tytuł recenzji: Herstorio, herstorio, cóżeś ty za pani

Praktyka szkolna pokazuje, że przeszliśmy do porządku dziennego nad nieobecnością kobiet w podręcznikach do historii. Wprawdzie od wielkiego dzwonu natkniemy się na wzmianki o słynnych kobietach, ale kto by tam zaprzątał sobie głowę ciekawostkami, gdy trzeba kuć na blachę nazwiska wybitnych wodzów, wynalazców i myślicieli. Z tych rażących dysproporcji w klasycznej edukacji wynika, że rola kobiet została rozmyślnie zmarginalizowana. Jeśli się o nich wspomina, to przeważnie w kontekście matrymonialnym, filantropijnym lub religijnym. Ciągłe podkreślanie wyjątkowości kobiet przez pryzmat służby ojczyźnie, społeczeństwu, Bogu jest zaprzeczeniem ich prawa do podmiotowości. Czytaj dalej „„Brakująca połowa dziejów” Anna Kowalczyk”